De vlag van Zuid-Afrika: de kleuren van een nieuw begin
Onderweg door Zuid-Afrika zie je hem overal. Bij een school, een tankstation, langs een stoffige weg of boven een wijnhuis. De vlag van Zuid-Afrika.
Wanneer kreeg Zuid-Afrika zijn nieuwe vlag?
De huidige Zuid-Afrikaanse vlag werd op 27 april 1994 officieel ingevoerd. Op die dag vonden de eerste vrije verkiezingen plaats en werd Nelson Mandela president. Na decennia van apartheid had het land een nieuw symbool nodig. Een vlag die niet alleen het verleden markeerde, maar vooral vooruit keek.Het moest een vlag worden voor alle Zuid-Afrikanen.
Het ontwerp van de vlag
Het ontwerp is van Frederick Brownell, destijds Chief Herald van Zuid-Afrika (hoogste ambtenaar die toeziet op de wettelijke erkenning en correctheid van vlaggen). Hij kreeg nauwelijks een week de tijd om een vlag te ontwerpen die het land kon verenigen. Het resultaat werd een van de meest herkenbare vlaggen ter wereld.Het centrale element is de Y-vorm. Die staat symbool voor verschillende wegen die samenkomen in één toekomst.
De kleuren van de Zuid-Afrikaanse vlag
De zes kleuren van de vlag hebben geen officieel vastgelegde betekenis, maar verwijzen wel naar belangrijke delen van de geschiedenis. Zwart, groen en geel komen uit de vlag van het African National Congress, de beweging die een belangrijke rol speelde in de strijd tegen apartheid.Rood, wit en blauw verwijzen naar Europese invloeden en eerdere vlaggen van Zuid-Afrika, waaronder de Nederlandse en Britse. Samen vormen ze een visueel verhaal van verleden en toekomst.
De eerste keer dat ik hem echt goed bekeek was ergens tussen wijnranken, rode aarde en een eindeloze blauwe lucht. Hij wapperde fel in de wind en viel meteen op. Niet subtiel, maar trots en zichtbaar. Ik vind het de mooiste vlag ter wereld. Misschien omdat hij zoveel kleuren heeft. Misschien omdat vorm en kleuren zo’n krachtige betekenis hebben of misschien gewoon omdat ik zoveel van dit land ben gaan houden.
Hoewel ik zelf niet zo van primaire kleuren houd, werkt het hier juist heel goed: helder, opvallend en veelzeggend.
Een vlag voor het hele land
Wat ik mooi vind aan deze vlag, is dat hij niet probeert te kiezen tussen vroeger en nu. Hij laat zien dat alles wat Zuid-Afrika is, het pijnlijke, het trotse en het hoopvolle, in die zes kleuren samenkomt. Misschien is dat ook de reden dat je de vlag overal ziet. Niet alleen bij overheidsgebouwen of sportwedstrijden, maar ook op muren, koffiemokken, sleutelhangers en T-shirts. Hij hoort bij het dagelijks leven, net zoals een braai met vrienden en een warme Zuid-Afrikaanse groet.
En elke keer als ik hem zie wapperen in de wind, tussen bergen, wijnranken of langs een stoffige weg, kijk ik toch even. Zes kleuren. Eén land.
