De glimlach van Zuid-Afrika (door Marjolein Westerterp)
Afgezien van het prachtige landschap, de heerlijke restaurants en de prachtige wijndomeinen, hebben de meeste mensen die Zuid-Afrika bezoeken de hoogste waardering voor de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Zuid-Afrikaanse mensen. Tijd om na te denken over wie ze zijn en te genieten van hun stralende lach.
Regenboognatie
Zuid-Afrika is zoals we weten een land met een rijke en diverse geschiedenis en cultuur. Een van de opvallendste kenmerken van deze diversiteit zijn de verschillende inheemse volken die er van oudsher wonen. Deze gemeenschappen hebben elk hun eigen taal, tradities en geschiedenis en hebben een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van het moderne Zuid-Afrika en de ooit bedoelde regenboognatie van Nelson Mandela en Desmond Tutu.
Zoeloes
De grootste en bekendste inheemse gemeenschap wordt gevormd door de Zoeloes. Zij leven voornamelijk in de provincie KwaZulu-Natal en hebben een rijke en trotse geschiedenis. Denk maar aan koning Shaka Zulu en de Slag om de Bloed Rivier waar de Voortrekkers en de Zoeloes een bloedige strijd uitvochten.
Xhosa
Tijdens de apartheid was de oprichting van “onafhankelijke” thuislanden voor inheemse volken voor de regering een manier om raciale ongelijkheid te legitimeren. Transkei, in de Oostkaap, werd aangewezen als het thuisland voor de Xhosa. Het was de geboorteplaats van Nelson Mandela - die later de “vader van Zuid-Afrika” werd - en de thuishaven van het ANC. Interessant genoeg behoorden veel andere beroemde vrijheidsstrijders ook tot de Xhosa: Govan en Thabo Mbeki, Walter Sisulu, Oliver Tambo, Desmond Tutu, Chris Hani en Steve Biko. En ook de ongelooflijk populaire, internationaal bekende komiek Trevor Noah is van Xhosa afkomst.
Credits: Peter Boshuijzen
Credits: Peter Boshuijzen
Pedi
De Pedi vormen een kleinere inheemse gemeenschap die voornamelijk in de provincie Limpopo leeft. De Pedi zijn altijd actief geweest in de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika en in de strijd voor de rechten en vrijheid van alle Afrikaanse volkeren.
Basotho of Sotho
De Sotho werden tijdens de apartheid verdreven naar de Vrijstaat en leven nu voornamelijk in Lesotho, ook wel het koninkrijk op het dak van de wereld genoemd. Het is de enige onafhankelijke staat ter wereld die volledig boven 1000 meter ligt en het is een van de slechts drie landen ter wereld die volledig worden omringd door één ander land. De Sotho zijn voornamelijk boeren die koeien, geiten en schapen hoeden en graan en tabak verbouwen. Ze zijn te herkennen aan de hoofddoeken en de kegelvormige hoeden die ze dragen. Hiermee tonen ze hun positie in de gemeenschap, belangrijke momenten en mijlpalen in de familie.
Ndebele
De Ndebele hoorden oorspronkelijk bij de Zoeloes. Tegenwoordig leven ze vooral in de provincies Gauteng en Mpumalanga. Je kunt de status van de vrouw afleiden aan haar sieraden. Wanneer ze is getrouwd, draagt zij koperen ringen om haar nek, armen en benen als bewijs van trouw aan haar man. De Ndebele-vrouwen beschilderen volgens traditie hun woningen met heldere, geometrische ontwerpen, die gebaseerd zijn op driehoeken en rechthoeken. Deze vaardigheden worden doorgegeven van moeder op dochter en de gebruikte vormen zijn vaak geïnspireerd door hun complexe kralenwerk.
Credits: Peter Boshuijzen
Ontmoet de glimlach
De beste plek om oog in oog te komen staan met de verschillende inheemse bewoners van Zuid-Afrika is het Lesedi Cultural Village, ook wel de wieg van de levende Afrikaanse cultuur genoemd. Lesedi ligt in het hart van het Afrikaanse bushveld tussen de rotsachtige heuvels in de Cradle of Humankind, een Werelderfgoedlocatie. Hier vind je vijf “homesteads” die worden bewoond door Zoeloe-, Xhosa-, Pedi-, Basotho- en Ndebele-stammen die leven volgens de folklore en tradities van hun voorouders.
Lesedi, Kalkheuwel, Broederstroom R512 in Lanseria.
