Veel mensen die nog nooit in Zuid-Afrika zijn geweest, hebben er een uitgesproken mening over: het zou er gevaarlijk, crimineel en onveilig zijn. Natuurlijk kent Zuid-Afrika uitdagingen op het gebied van criminaliteit en ongelijkheid. Maar het beeld dat het hele land onveilig zou zijn, klopt niet met mijn ervaringen en die van vele andere liefhebbers.
Veiligheid in Zuid-Afrika
Zelf ben ik inmiddels tientallen keren in Zuid-Afrika geweest. Een (kleine) handvol incidenten heb ik meegemaakt. Niets akeligs of ingrijpends. Het maakt dat ik nuance over het onderwerp veiligheid belangrijk vind. Ik wil de risico’s niet wegpoetsen maar wil een eerlijk beeld te geven van wat je als reiziger kunt verwachten. Miljoenen toeristen bezoeken Zuid-Afrika jaarlijks zonder problemen, en raken onder de indruk van de natuur, de gastvrijheid en de enorme diversiteit van het land. Het raakt me dat vrijwel altijd de vraag: is het daar wel veilig als eerste gesteld word aan mij als liefhebber van dit land.
Veilig reizen in Zuid-Afrika
Zuid-Afrika heeft een hoger criminaliteitsniveau dan Nederland of veel andere Europese landen. Dat is een realiteit die je niet moet bagatelliseren. Tegelijkertijd is het beeld dat het land overal gevaarlijk of onveilig zou zijn, vaak eenzijdig en sterk overdreven. Door mensen die er nooit zijn geweest. Ook locals doen graag een duit in het zakje als het gaat om spannende verhalen vertellen over hun eigen land.
De meeste reizen verlopen probleemloos, zeker wanneer je reist met gezond verstand en dezelfde basisvoorzorgen neemt die je ook in grote steden elders ter wereld zou gebruiken.
Een belangrijk verschil met Nederland is dat criminaliteit in Zuid-Afrika vaak sterk samenhangt met sociale ongelijkheid, bendecriminaliteit en armoede. Veel geweld speelt zich af binnen lokale gemeenschappen, in bepaalde stadswijken of in gebieden waar toeristen normaal gesproken niet komen. Dat betekent niet dat toeristen nergens risico lopen, maar wel dat het beeld van “heel Zuid-Afrika is gevaarlijk” niet overeenkomt met de ervaring van de meeste bezoekers.
Mijn persoonlijke ervaring
Zelf ben ik inmiddels tientallen keren in Zuid-Afrika geweest. Ik heb me er nooit onveilig gevoeld. Wel ben ik in een grote stad eens benaderd door iemand die me overtuigend probeerde mee te nemen naar een pinautomaat voor een zogenaamd “toegangsbewijs”. Dat soort oplichting komt voor, net als onterechte aanhoudingen door politieagenten. Het is dus belangrijk om alert te blijven, je verstand te gebruiken en op je gevoel te vertrouwen.
Wat mij meer opvalt, is de openheid, gastvrijheid en behulpzaamheid van veel Zuid-Afrikanen. Ik heb wel eens met autopech op een rotonde in Stellenbosch gestaan. Binnen een halve minuut werden we door locals geholpen. Laatst nog maakte onze huurauto een schrapend geluid terwijl we net een vijgenfarm middenin de natuur hadden bezocht. De landwerkers kwamen aangerend om ons te ontzorgen en met ons mee te denken.
Veilig reizen door Zuid-Afrika
Met een beetje voorbereiding kun je in Zuid-Afrika uitstekend reizen. Deze praktische tips helpen daarbij:
Wees in drukke gebieden alert op zakkenrollers.
Draag waardevolle spullen niet opvallend zichtbaar.
Gebruik ’s avonds een Uber als je in het hart van de stad wilt zijn na zonsondergang
Laat geen waardevolle spullen zichtbaar achter in de auto.
Informeer bij je accommodatie naar gebieden die je beter kunt vermijden.
Bezoek townships bij voorkeur met een lokale gids.
Vertrouw op je intuïtie als een situatie niet goed voelt.
Zijn townships veilig om te bezoeken?
Een townshipbezoek kan juist veel inzicht geven in het dagelijks leven in Zuid-Afrika en lokale gemeenschappen ondersteunen. Respect, openheid en begeleiding door mensen uit de buurt maken daarin vaak het verschil. Veel georganiseerde townshiptours zijn veilig en worden geleid door lokale gidsen die hun wijk, geschiedenis en cultuur willen laten zien. Zoals bij iedere excursie geldt: kies een betrouwbare organisatie en ga niet zomaar alleen op pad in onbekende gebieden.
Zuid-Afrika is meer dan criminaliteit en cijfers
Wie Zuid-Afrika bezoekt, ontdekt meestal al snel dat het land niet alleen draait om criminaliteit of ongelijkheid. Juist de enorme diversiteit, de natuur, de cultuur en de veerkracht van de bevolking maken diepe indruk op veel reizigers.